U Rwanda rukeneye ubumwe bwubakiye ku kuri, amategeko n’ubwisanzure bwa politiki - Victoire Ingabire.

Mu biganiro bya politiki byerekeye u Rwanda, hakunze kuvugwa ko ikibazo cy’igihugu gishingiye ku rwangano hagati y’Abahutu n’Abatutsi. Ariko iyo usesenguye neza amateka n’imibereho y’abaturage, bigaragara ko ikibazo cy’ingenzi kurusha ibindi ari imiyoborere ya politiki n’uburyo ubutegetsi bukoresha ayo macakubiri mu nyungu zabwo.

Abanyarwanda babanye imyaka myinshi mu gihugu kimwe, bafite umuco, ururimi n’amateka byabahuje. Nyamara, mu bihe bitandukanye bya politiki, ayo macakubiri yakomeje gukoreshwa nk’igikoresho cyo kugumana ubutegetsi cyangwa gutsindira inyungu za politiki.

Ubuyobozi bw’ishyaka RPF Inkotanyi buyobowe na Paul Kagame bwagiye bushimirwa ku ruhare rwabwo mu guhagarika jenoside no kongera kubaka igihugu. Icyakora, hari n’abanenga ko mu myaka yakurikiyeho, uburyo bwo kuyobora igihugu bwagiye burangwa no kugabanya umwanya w’ibitekerezo bya politiki bitandukanye.

Igihugu cyiyubaka mu buryo burambye gisaba urubuga rwa politiki rwagutse, aho ibitekerezo bitandukanye byemerwa, impaka zikaba igice cy’ubuzima bwa demokarasi, aho kuba icyaha.

Muri urwo rwego, izina rya Victoire Ingabire Umuhoza rikunze kuvugwa mu mpaka za politiki mu Rwanda. Nyuma yo kugaruka mu gihugu mu 2010 ashaka kwinjira muri politiki mu buryo bwemewe n’amategeko, Ingabire yaje gufungwa ashinjwa ibyaha bifitanye isano n’umutekano w’igihugu n’ivangura. Abamushyigikiye bo bavuga ko ari urugero rw’uburyo abatavuga rumwe n’ubutegetsi bashobora guhura n’imbogamizi zikomeye.

Ibi byatumye bamwe mu Banyarwanda ndetse n’abasesenguzi mpuzamahanga bibaza ku rugero rw’ubwisanzure bwa politiki mu gihugu, no ku buryo abatavuga rumwe n’ubutegetsi bashobora kugira uruhare mu biganiro byubaka igihugu.

Nta gihugu cyubaka ejo hazaza hacyo kirambye mu gihe impaka za politiki zifungwa cyangwa zikumirwa. Amateka y’ibihugu byinshi agaragaza ko iterambere rirambye rishingira ku butabera, ku bwisanzure bwo gutanga ibitekerezo no ku buyobozi bwemera kuganira n’ababunenga.

Ku Rwanda, igihugu cyanyuze mu bihe bikomeye cyane mu mateka yacyo, kubaka ubumwe bw’ukuri bisaba kurenga politiki y’amacakubiri no gushyira imbere amahame arambye: kubahiriza amategeko, kurengera uburenganzira bwa muntu no gufungura urubuga rwa politiki.

Ibi ntibivuze gusenya ibyagezweho cyangwa gutesha agaciro intambwe igihugu cyateye. Ahubwo bivuze gukomeza kubaka igihugu gikomeye gishingiye ku kuri no ku butabera, aho buri Munyarwanda yumva ko afite ijambo ku hazaza h’igihugu cye.

U Rwanda ni urw’Abanyarwanda bose. Kubaka ejo hazaza harwo bisaba ubuyobozi bwubaha amategeko, abaturage bafite ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo, n’igihugu cyemera ko impaka za politiki atari ikibazo—ahubwo ari igice cy’imbaraga za demokarasi.

Previous Post Next Post